29 · 19 Mar · May 2021

Zorgzame buurten - Webinarreeks UCLL

Tijdens een reeks van zes gratis webinars verkennen we verschillende kwesties en zoeken we samen uit wat ze betekenen voor zorgzame buurten. We zorgen voor een theoretisch kadering van de kwestie, de verbinding met praktijkvoorbeelden en ruimte voor interactie en uitwisseling.

WEBINAR 3 - 29 maart 2021 van 13.00 tot 15.00 u. - "Kwetsbaarheid publiek maken"

Peter Dierinck toont ons hoe het publiek delen van kwetsbaarheden niet alleen leidt tot meer begrip tussen mensen, maar ook tot effectieve doorbraken in de zorg voor mensen.

WEBINAR 4 - 29 april 2021 van 15.00 tot 17.00 u. - "Recht op menswaardig bestaan"

Koen Hermans (CeSO, LUCAS, KU Leuven) maakt duidelijk hoe zorg een middel is om menswaardig bestaan mogelijk te maken, door in te gaan op de verschillende evoluties van mensenrechten (van mensenrechtenverdrag naar kinderrechten naar VN-Verdrag voor personen met een handicap).

WEBINAR 5 - 18 mei 2021 van 10.00 tot 12.00 u. - "De rol van vrijwilligers in zorgzame buurten"

Joris Piot, Saskia De Bruyn en Jessica Schoffelen (UCLL) vertellen over de vele gezichten van vrijwilligers en vrijwillige inzet, en de instrumentele dan wel principiële logica die daarachter ligt.

WEBINAR 6 - datum volgt - "Samenwerking in de buurt vanuit een ecosysteemperspectief"

Ezra Dessers (HIVA, KU Leuven) legt uit wat een ‘ecosysteemperspectief’ net is, terwijl Frank Verschuur (VieR Organisatie Innovatie) vertelt over de reorganisatie van de samenwerking in ‘een ecosysteem’ in een buurt in Drachten.

online bevraging “zorgzame buurten" tijdens de coronacrisis

In deze Corona tijden lijken we meer dan ooit op elkaar aangewezen. We zien hoe op heel wat plaatsen acties en initiatieven van burgers ontstaan om elkaar te helpen. Vonk3 Thomas More en Inclusive Society UC Leuven Limburg slaan de handen in elkaar en stelden een enquête op. Met deze vragenlijst(link is external) willen we zicht krijgen op initiatieven die worden genomen en je contacten in de buurt. We gebruiken de resultaten van de vragenlijst(link is external) om het brede publiek, de overheid en professionals in het werkveld te informeren en te adviseren over zorg dragen voor elkaar. We willen in de eerste plaats in kaart brengen. Het is niet van belang of je wel of niet zorg ontvangt of geeft aan anderen. Jouw ervaringen zijn voor ons van belang. Het is belangrijk om een eerlijk en verscheiden beeld te krijgen van hoe de burger dat ‘zorg dragen voor elkaar’ ervaart.

De vragenlijst(link is external) bestaat uit drie delen:

  1. Deel 1: achtergrondgegevens over jezelf
  2. Deel 2: initiatieven die je mogelijks opneemt
  3. Deel 3: je sociale contacten en je ervaring met je buurt

Het invullen van de vragenlijst(link is external) duurt ongeveer 10 minuten. De vragenlijst invullen kan tot en met 19 februari 2021. Al uw antwoorden worden in alle vertrouwen en anonimiteit behandeld. Alle verzamelde gegevens worden enkel gebruikt door Thomas More en UCLL in kader van het project 'burenhulp en burgerparticipatie tijdens de Coronacrisis'. Als dit onderzoek wordt gepresenteerd of gepubliceerd, wordt er geen individuele informatie gegeven. Iedere deelnemer heeft het recht om zijn gegevens in te kijken, te wijzigen of te laten schrappen. Door op de knop naar de vragenlijst(link is external) te klikken, ga je ermee akkoord dat je op vrijwillige basis aan de enquête deelneemt en bevestig je dat je 18 jaar of ouder bent.

ga naar de vragenlijst >>

Ook tijdens de eerste-coronagolf onderzochten we hoe mensen elkaar ondersteunen. De resultaten van dit onderzoek kan je terug vinden via sociaal.net(link is external).

vonk3_logo_basis_web.jpg
logo_ucll.png



Voor vragen over de bescherming van de gegevens kan je terecht bij de functionaris voor gegevensbescherming van Thomas More (dpo@thomasmore.be(link sends e-mail)) of UCLL (privacy@ucll.be(link sends e-mail)).

op weg naar een inclusieve en duurzame burgerschapspraktijk

Zorgzame buurten is een praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek van de UCLL-expertisecentra Inclusive Society en Health Innovation. Het project beantwoordt de vraag:

Hoe kunnen we als professionals een zorgzame buurt uitbouwen?

Zorgzame buurten worden gedefinieerd als “een buurt waar de voorwaarden vervuld zijn opdat mensen, ongeacht leeftijd of zorgbehoefte, comfortabel in hun huis of vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen” (Vanmechelen, 2018). Het gaat om “de zorg die erop gericht is de sociale cohesie te versterken, vragen naar zorg en ondersteuning uit de buurt op te vangen” wanneer mogelijk.

Het project bestaat uit de volgende activiteiten:

  1. Literatuurstudie: wat zijn de kenmerken van zorgzame buurten?
  2. Exploratief case-onderzoek: wat zijn de noden, barrières en succesfactoren van zorgzame buurten?
  3. Ontwikkeling en test van een innovatiemodel: hoe verbinden we burgerinitiatieven en beleid in zorgzame buurten?
  4. Oprichting van een lerend netwerk: hoe verbinden we verschillende initiatieven zodat ze van elkaar kunnen leren?
  5. Valorisatie: hoe verspreiden we de resultaten breed en duurzaam?

Het project loopt van september 2019 tot augustus 2021.

waarom?

Veel Vlaamse steden en gemeenten experimenteren met de oprichting van zorgzame buurten. Beleid en onderzoek ondersteunen deze experimenten voornamelijk door visieontwikkeling, conceptuele verkenning en ervaringsuitwisselingen.

Dit project wil daaraan bijdragen door concrete tools, acties en strategieën aan te reiken voor professionals om buurtbewoners te betrekken bij de ontwikkeling van een zorgzame buurt.

Dit project vestigt daarbij de aandacht op:

  1. Het ontwikkelen van een inclusieve buurt: alle buurtbewoners, ook de kwetsbare, kunnen een rol opnemen in het geven van zorgen.
  2. Het risico van de instrumentalisering van zorgzame buurten: de buurt is niet zomaar een platform voor informele zorgdiensten, maar een plek waar de samenleving vorm gegeven wordt.

wie?

Elke Plovie, Saskia De Bruyn en Sam Pless zijn de onderzoekers die het project uitvoeren.

Elke Plovie is pedagoog en werkt als onderzoeker en docent rond burgerschap en participatie aan UC Leuven-Limburg. In haar werk verbindt Elke burgerschap en participatie met democratie. Ze focust zich op de verhouding tussen formele en informele actoren en onderzoekt hoe burgerschapspraktijken versterkt kunnen worden. Ze werkt rond vrijwilligerswerk, burgerinitiatieven, participatief werken met kwetsbare groepen, cliënt- en patiëntparticipatie en vermaatschappelijking van de zorg.

Saskia De Bruyn is licentiaat in de sociale pedagogiek. Ze werkt op UC Leuven-Limburg als onderzoeker rond het thema inclusief burgerschap en als docent intercultureel werken. Van 2003 tot 2018 was ze coördinator binnen armoedevereniging de RuimteVaart. Ze was en is betrokken bij verschillende projecten rond thema’s als participatie en diversiteit, armoede en duurzaamheid, gender, sociale economie, vrijwilligerswerk, opvoedingsondersteuning en sociaal-artistieke praktijken.

Sam Pless is socioloog en doet voornamelijk onderzoek naar multidisciplinaire samenwerking, innovatieve arbeidsorganisatie, netwerkvorming, ecosystemen en gezondheidswijze organisaties in de eerste lijn. Hij onderzoekt de spanning tussen de formele en informele organisatiestructuur, veranderprocessen, de toegankelijkheid en helderheid van communicatie door zorgprofessionals en –organisaties.

De opvolgingscommissie bestaat uit Dany Dewulf (VVSG), Bieke Verlinden (Stad Leuven), Koen Hermans (KU Leuven), Ann Cle (Stad Leuven), Olivia Van Mechelen (Woonzorg Brussel), Geert Pint (Zorgzaam Wilsele-dorp), Sylvia Hubar (WGC Ridderbuurt), Rudi Bloemen (RIMO), An Van Ende (OCMW Hoegaarden), kabinet Wouter Beke (TBD) en Liesbeth Spanjers (UCLL).

ons aanbod

Ben je actief binnen een zorgzame buurt, als professional, bewoner of vrijwilliger? Meld je dan aan voor ons lerend netwerk! In het lerend netwerk wisselen actoren uit zorgzame buurten en onderzoekers ervaringen en kaders uit om zo van elkaar te leren.

Als lid van het lerend netwerk heb je rechtstreekse toegang tot de expertise binnen hogeschool UCLL. Heb je vragen? Nood aan een lezing, bijscholing, workshop of reflectiemoment? Samen met jou en onze partners bekijken we de mogelijkheden.

publicaties

Elke Plovie. Burgers in beweging. In: Mieke Schrooten, Rebeccay Thys, Pascal Debruyne (eds.), Sociaal schaduwwerk. Politeia.

Sam Pless, Yennef Verycken, Ezra Dessers (2019). Designing Care Innovation Ecosystems: The Care Living Labs in Flanders (Belgium). In: Bernard Mohr & Ezra Dessers (eds.), Designing Integrated Care Ecosystems: A Socio-Technical Perspective. Springer.

Danny Wildemeersch, Saskia De Bruyn (2015). Artistieke praktijken en duurzaamheid: experimenteren bij Leren ondernemen. In: Jef Peeters (ed.), Veerkracht en burgerschap: Sociaal werk in transitie. Epo.

Partners